Marynarka Wojenna RP jest rodzajem sił zbrojnych, który niezbyt często prezentuje  społeczeństwu swoje możliwości. Czasami pojedyncze okręty pojawiają się w czasie pokazów dynamicznych (głównie ćwiczenia ratownictwa albo pokazy działań antyterrorystycznych w ramach targów Balt Military Expo) albo udostępniane są do zwiedzania w którymś z polskich portów. Wyjątkową formą jest parada morska dzięki, której można pokazać w ruchu prawie wszystkie możliwe typy okrętów.

2011

Pomysł na paradę morską powstał wśród entuzjastów MW RP, którzy skupieni wokół cenionego dziennikarza Jarosława Ciślaka wystosowali list do Dowództwa Marynarki Wojennej. Celem było zaprezentowanie okrętów społeczeństwu w czasie kiedy ograniczano nakłady na modernizację floty. Dowódca floty – admirał Tomasz Mathea wyraził aprobatę dla pomysłu i pierwsza morska parada od 1975 roku odbyła się 26 czerwca 2011 roku. Na wodach Zatoki Gdańskiej w podwójnym szyku pojawiły się:

• ORP Orzeł i ORP T. Kościuszko,
• ORP Kaszub, ORP Toruń, ORP Orkan, ORP Czajka, ORP Śniardwy, ORP Bałtyk, ORP Piast i ORP

Oficjele byli ulokowani na motorówce reprezentacyjnej M-1 oraz na ORP Wodnik.

Przelot nad szykiem okrętów wykonały trzy śmigłowce Mi-14 (dwie maszyny w wersji ZOP i jedna SAR) oraz trzy samoloty Bryza (w tym jedna w wariacie Bryza Bis).

2013

Po sukcesie poprzedniej parady lotniczo-morskiej postanowiono zorganizować kolejną edycję tego wydarzenia. W 2013 roku zaproszenia przyjęły państwa nadbałtyckie – Litwa, Łotwa i Rosja, które wysłały do Polski swoje okręty.

30 czerwca 2013 roku na wodach Zatoki Gdańskiej w pojedynczym szyku pojawiły się:

– ORP Gen. T. Kościuszko, ORP Toruń, ORP Lech, ORP Czajka, ORP Nawigator, ORP Arctowski, ORP Gopło, ORP Bałtyk, ORP Orzeł, ORP Maćko i ORP Piorun.

Goście zagraniczni zaprezentowali się w składzie:

• trałowiec BT-212 projektu 1265 z Rosji,
• niszczyciel min LNF Kuršis z Litwy,
• patrolowiec LVNS Skrunda z Łotwy,

W powietrzu pojawiły się dwa śmigłowce Mi-14PŁ oraz pojedynczy śmigłowiec W-3RM Anakonda.

2018

W 2018 roku przypadała setna rocznica utworzenia Marynarki Wojennej i z tej okazji zaplanowano wielką paradę okrętów na które zaproszono floty z całego świata. Dodatkowo w Świnoujściu również zorganizowano paradę połączonych sił 3. Flotylli Okrętów i 8. Flotylli Obrony Wybrzeża.

Świnoujście

17 czerwca 2018 roku okręty 3. FO i 8. FOW uformowały szyk i wyszły na Zatokę Pomorską w składzie – ORP Kormoran, ORP Sęp, ORP Gniezno, ORP Kontradmirał Xawery Czernicki, ORP Piorun, ORP Czajka, ORP Gopło, ORP Gardno, ORP Wdzydze, ORP Jamno, ORP Resko, ORP Sarbsko, KD-11, KD-12, SD-11, Z-8, holownik H-6 oraz jednostka Morskiego Oddziału Straży Granicznej SG-312 (Kaper-2).

Gdynia

 24 czerwca 2018 roku odbyła się główna parada morska z okazji 100 lecia Marynarki Wojennej. Oprócz jednostek MW RP i MOSG pojawili się goście zagraniczni. Mimo szumnych zapowiedzi egzotycznych gości tylko osiem państw wysłało swoje okręty do Polski. W pojedynczym szyku na wody Zatoki Gdańskiej wyszły: ORP Gen. K. Pułaski, ORP Kaszub, ORP Piorun, ORP Grom, ORP Lech, ORP Heweliusz, ORP Gniezno, ORP Czajka, ORP Wdzydze, ORP Maćko, ORP Orzeł, ORP Sęp oraz oraz jednostka Morskiego Oddziału Straży Granicznej SG-311 (Kaper-1). Prezydent RP obserwował paradę z ORP Nawigator natomiast oficjele zgromadzeni byli na ORP Kormoran i ORP Wodnik.

W powietrzu zaprezentowano trzy samoloty M28 Bryza i dwa śmigłowce Mi-14

Gości z zagranicy reprezentowały:

• fregata rakietowa Binzhou z Chińskiej Republiki Ludowej,
• korweta Magdeburg z Republiki Federalnej Niemiec,
• kuter rakietowy Hanko z Finlandii,
• okręt patrolowy Dzūkas z Litwy,
• okręt desantowy USS Oak Hill ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej,
• niszczyciele min Céphée i L’Aigle z Francji,
• okręt patrolowy HDMS Freja z Danii,
• okręt patrolowy LVNS Cesis z Łotwy,

Dodatkowym elementem było przejście części jednostek Wejściem Południowym. Dzięki czemu publiczność licznie zgromadzona na Molo Południowym mogła z bliska przyjrzeć się mniejszym okrętom.

2025

Po siedmiu latach ponownie powrócono do idei parady morskiej, ale zmieniono termin z tradycyjnej końcówki czerwca na 15 sierpnia będący Świętem Wojska Polskiego. Podjęto również decyzję o tym, że okręty będą przechodziły wzdłuż Półwyspu Helskiego a kumulacja nastąpi w okolicach cypla helskiego.

15 sierpnia na wodach Zatoki Gdańskiej w podwójnym szyku pojawiły się wyłącznie jednostki MW RP. Na czele szedł ORP Orzeł oraz ORP Gen. T. Kościuszko i ORP Gen. K. Pułaski, ORP Kaszub,  ORP Kontradmirał Xawery Czernicki, ORP Lublin, ORP Albatros, ORP Mewa, ORP Hydrograf, ORP Nawigator, ORP Lech, ORP Piast, ORP Heweliusz, ORP Arctowski, ORP Zbyszko, ORP Maćko, ORP Nakło, ORP Mamry i holowniki H-1 Gniewko i H-3 Leszko.

W powietrzu zaprezentowano samolot wczesnego ostrzegania SAAB 340AEW i śmigłowce Mi-14PŁ, W-3WARM Anakonda i AW-101.

Podsumowanie

Każda z opisanych parad morskich odbywała się w innych warunkach geopolitycznych oraz z innym podejściem do kwestii rozbudowy lub odbudowy potencjału okrętowego.

Dopiero od 2018 roku zaczęły pojawiać się nowe jednostki będące efektem realizowanych programów modernizacyjnych MW RP. Idealnym przykładem są niszczyciele min projektu 258 Kormoran II – OORP Kormoran, Albatros i Mewa. Pierwszy z nich był najnowszą jednostką w paradzie z okazji 100 lecia Marynarki Wojennej. Siedem lat później dwa niszczyciele min OORP Albatros i Mewa zaprezentowały się jako najnowocześniejsze okręty 8. FOW i całej MW RP. Za kilka lat na stanie będziemy mieli aż sześć jednostek zdolnych do wykrywania i zwalczania zagrożeń minowych oraz ochrony podwodnej infrastruktury krytycznej.

W 2018 roku na paradach po raz ostatni pojawił się okręt podwodny typu Kobben – ORP Sęp i niszczyciel min projektu 206FM – ORP Czajka. Zbudowano je w drugiej połowie lat sześćdziesiątych XX wieku i w roku 100 lecia MW były już jednostkami nieprzystosowanymi do nowoczesnego pola walki na Bałtyku. W przypadku okrętów podwodnych nadal nie nastąpiła wymiana sprzętu na nowocześniejszy mimo wielu lat analiz.

W 2025 roku w paradzie nie wzięły udział ścigacze rakietowe projektu 660M ponieważ wszystkie trzy obecnie przechodzą kolejną modernizację w PGZ Stoczni Wojennej, której celem jest wymiana na każdej jednostce trzech radzieckich silników wysokoprężnych Zwiezda M520 na dwa silniki niemieckiej firmy MTU. Dodatkowo na OORP Grom, Piorun i Orkan  zostaną zamontowane nowe środki łączności, elementy instalacji elektrycznych i systemy obserwacji technicznej.

Z podobnych powodów na tegorocznej paradzie nie pojawił się patrolowiec ORP Ślązak. Najnowsza jednostka wchodząca w skład Dywizjonu Okrętów Bojowych już prawie dwa lata oczekuje na remont i modernizację.

Jeśli chodzi o sprzęt latający Gdyńskiej Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w 2025 roku w powietrzu zaprezentowano nowości w postaci samolotu SAAB 340AEW oraz śmigłowca AW-101 Mk.64, który zastępuje wycofywane Mi-14PŁ.

Analizując skład parad morskich z lat 2011 – 2025 widać, że odbudowa potencjału okrętowego (poza siłami przeciwminowymi i holownikami) trwa stanowczo za długo. Trwają zaawansowane prace nad fregatami Miecznik oraz nowymi jednostkami ratowniczymi i rozpoznawczymi, ale nie wejdą one wcześniej do służby niż pod koniec trwającej dekady. Nadal nie wiadomo co z okrętami podwodnymi, śmigłowcami pokładowymi a także z pomocniczymi jednostkami pływającymi. Parady morskie pokazały społeczeństwu jak niedoinwestowana jest flota i z jakimi problemami musi się borykać. Rosyjska wojna hybrydowa na Bałtyku udowodniła jednak, że do zapewnienia bezpieczeństwa państwa niezbędne są nowoczesne okręty z wyszkolonymi załogami.