Leonid Andriejew w swojej książce wydanej w 1904 roku dokonuje antywojennej paraboli o koszmarze istnienia ludzkiego i wpływie konfliktów, szczególnie wojny rosyjsko-japońskiej, na psychikę ludzką. Pisarz stworzył dzieło będące symbolicznym krzykiem przeciwko wojnie i jej destrukcyjnemu wpływowi na ludzką psychikę.

Książka Leonida Andriejewa doczekała się swojego polskiego wydania w roku 1905. Późniejsze zostało wydane 2020 roku w tłumaczeniu Przemysława Musiałowskiego będącego absolwentem filozofii i translatoryki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Liczy ona 99 stron i jest podzielona na dwie części:

• CZĘŚĆ I – składająca się z dziewięciu rozdziałów
• CZĘŚĆ II – składająca się z dziesięciu rozdziałów

Głównym motywem utworu jest wojna – nie jako walka, lecz koszmar, który niszczy człowieka od środka. Narratorem jest lekarz wojskowy obserwujący stopniowe załamanie psychiczne żołnierzy, a także własne. Bohaterowie Czerwonego śmiechu są pozbawieni podmiotowości pozbawieni wolnej woli, reagujący jak automat, który rozprawia się z samotnością.

Tytułowy „czerwony śmiech” to metafora obłędu, który ogarnia jednostki doświadczające niewyobrażalnego cierpienia i bezsensu konfliktu. Książka podkreśla, że nie tylko osoby które były na wojnie doświadczają cierpienia i zespołu stresu pourazowego (PTSD). Książka bezlitośnie podkreśla wpływ traumatycznych zdarzeń.

Książka nie unika trudnych tematów – opisuje doświadczenie niekończącej walki, wędrówki, stratę bliskich i powolne obserwowanie rozwijającego się szaleństwa.

Opis książki ze strony nakanapie.pl[1]

„Czerwony śmiech”, za życia pisarza cieszący się w Rosji wielką popularnością, gdzie rozszedł się w bardzo wysokim jak na owe czasy nakładzie 60 000 tysięcy egzemplarzy, jest uznawany za sztandarowy utwór rosyjskiego ekspresjonizmu literackiego i jedno z najważniejszych dzieł w dorobku pisarskim autora.

To wstrząsająca opowieść o horrorach wojny i jej dramatycznym wpływie na ludzką psychikę i życie jednostki.

Na nowo zredagowana i odświeżona Wielka Klasyka Literatury Rosyjskiej.”

Paulina Charko-Klekot w swojej pracy „ Szaleństwo jako jeden z wyznaczników koncepcji człowieka w twórczości Leonida Andriejewa”[2]   odwołuje się do książki pisząc o nawiązaniach autora do psychologii: „Jednym z częściej występujących motywów w utworach pisarza jest psychologia człowieka. Zainteresowanie tą tematyką skłoniło Andriejewa do przedstawiania bohaterów w trudnych życiowych momentach oraz uczynienia z postawy niezgody i buntu postawy wyjściowej. Badanie najgłębszych zakamarków duszy oraz psychiki ludzkiej jest obecne w całej twórczości pisarza, zarówno w utworach prozatorskich, jak i dramatycznych.”

[1] https://nakanapie.pl/ksiazka/czerwony-smiech

[2] https://opus.us.edu.pl/info/article/USLc432ba630997457383595a7bb26d297c/