Jeffrey Alan Lieberman, Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii

“Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii” to publikacja przybliżająca diagnozowanie i leczenie chorób psychicznych na przestrzeni lat. W przystępny sposób opisuje początki psychologii i psychiatrii, analizuje również – z punktu widzenia współczesnej medycyny – zasadność wielu wykorzystywanych w ciągu stuleci metod leczenia.

Autor książki, Jeffrey Alan Lieberman, to urodzony w 1948 roku w Stanach Zjednoczonych lekarz psychiatra. Jest wybitnym badaczem, autorem ponad 450 artykułów naukowych i ośmiu książek z zakresu psychiatrii. Do jego najbardziej znanych osiągnięć należą wieloletnie badania nad schizofrenią. Lieberman to laureat licznych nagród z dziedziny medycyny oraz członek wielu znaczących organizacji psychiatrycznych. “Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii” jest podjętą przez niego próbą zarysu historii psychologii i psychiatrii oraz uświadomienia czytelnikom, że w społeczeństwie w dalszym ciągu istnieje silne tabu związane z problemami psychicznymi, które należy przełamać.

Jeffrey Alan Lieberman, Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii

Jeffrey Alan Lieberman, Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii

Pomimo wysokiej skuteczności oraz rosnącego bezpieczeństwa terapii, wielu pacjentów z powodu presji otoczenia i wywodzących się z zamierzchłych lat wyobrażeń nie poddaje się leczeniu psychiatrycznemu. Autor przybliża przykłady pacjentów, którzy pogarszali swój stan poprzez zaniechanie poszukiwania profesjonalnej pomocy czy korzystanie z tak zwanej medycyny alternatywnej. W większości opisywanych przypadków powodem były stereotypy związane z chorobami i zaburzeniami psychicznymi oraz obawa przed społecznym wykluczeniem w przypadku wyjścia na jaw faktu korzystania z pomocy psychiatry.

Jednocześnie Lieberman zwraca uwagę na stały rozwój praktykowanej przez siebie dyscypliny i zaufanie do systemu opieki psychiatrycznej, przynajmniej w Stanach Zjednoczonych czy Europie Zachodniej. Wspomina, że o ile w początkach swojej kariery (na przełomie lat 60. i 70. XX wieku) nie zdecydowałby się na umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym kogoś bliskiego, o tyle w chwili obecnej z pełnym przekonaniem aprobuje warunki oferowane w ramach leczenia psychiatrycznego i stosowane terapie.

Najbardziej interesujące z punktu widzenia historyka jest przedstawienie w książce podejścia do leczenia problemów psychicznych na przestrzeni dziejów. Autor publikacji opisuje kontrowersyjne i często barbarzyńskie terapie, takie jak na przykład lobotomia czy powszechne stosowanie substancji farmakologicznych, uznawanych dziś za szkodliwe. Ciekawym przypadkiem jest terapia elektrowstrząsami, która w swojej wczesnej formie budziła liczne kontrowersje, jednak dziś jest według badacza bezpieczną, dobrze poznaną i skuteczną metodą leczenia. W książce opisane są również kwestie diagnostyki, w tym głośna sprawa podejścia środowiska psychiatrów do homoseksualizmu i dyskusja na temat zaprzestania uznawania innych orientacji niż heteroseksualna za chorobę. W szczegółowy sposób przedstawione zostaje także zagadnienie PTSD. Pierwsze próby naukowego (we współczesnym rozumieniu) podejścia do problemu zaburzeń obserwowanych u narażonych na duży stres żołnierzy podejmowano w czasie wojny secesyjnej, następnie nad tą kwestią pochylano się podczas I i II wojny światowej. Przełom przyniosła jednak wojna wietnamska, po której w wyniku dokładnych badań udało się opisać przyczyny i możliwe procedury leczenia zespołu stresu pourazowego. Termin PTSD oficjalnie przyjęto w 1980 roku i choć powszechnie kojarzony jest z traumą powstałą w wyniku działań wojennych, może powstawać również u ludności niebiorącej udziału w konfliktach zbrojnych – ofiar wypadków, przemocy czy katastrof.

“Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii” to ciekawa i godna uwagi pozycja dla wszystkich osób chcących zgłębić zagadnienie historii psychiatrii. Obala wiele szkodliwych mitów i stereotypów, nie unikając jednak odkrywania czarnych kart z dziejów omawianej dyscypliny.

Publikacja wydana została w popularnonaukowej serii Wydawnictwa Poznańskiego pt. “Zrozum”. Oprócz omawianej “Czarnej owcy medycyny…” obejmuje ona takie pozycje jak “Co nas (nie) zabije. Największe plagi w historii ludzkości” Jennifer Wright (o nietypowych śmiertelnych zagrożeniach dla człowieka) i planowany w najbliższym czasie “Astrohaj. Jak dotknąć kosmicznego pyłu?“ Freda Watsona.

Opis wydawcy:

“Z tej książki dowiesz się:

  • Co łączyło Zygmunta Freuda ze Steve’em Jobsem?
  • Jak wyglądały prehistoryczne przypadki trepanacji czaszki?
  • Dlaczego choroby psychiczne leczono lobotomią?
  • Co wspólnego miał gangster Al Capone z kompozytorem Robertem Schumannem?

Przez lata psychiatria uchodziła za czarną owcę medycyny. Wizyta u psychiatry była ostatecznością i często wiązała się z ostracyzmem społecznym. Nie pomagał fakt, że powstające teorie dotyczące leczenia schorzeń psychicznych często były ze sobą sprzeczne.

Jeffrey A. Lieberman – były szef Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – prowadzi nas, wręcz w detektywistyczny sposób, przez historię jednej z najciekawszych dziedzin medycyny. Pokazuje trudności, przed którymi stawali psychiatrzy, próbując znaleźć przyczyny chorób i sposoby na skuteczne ich wyleczenie. Ale przede wszystkim opowiada o tym, jak długo psychiatrzy musieli walczyć o udowodnienie tego, że choroby, którymi się zajmują, istnieją naprawdę.

Książki dobre nie tylko w teorii!“

 

Tytuł: Czarna owca medycyny. Nieopowiedziana historia psychiatrii
Autor: Jeffrey Alan Lieberman
Rok wydania: 2020
Wydawnictwo: Wydawnictwo Poznańskie
Liczba stron: 344

 

Opublikuj swój komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*